देर है, अंधेर नहीं

“देर है, अंधेर नहीं” ही म्हण आपल्या जीवनातील आशावाद, संयम आणि न्यायावरील विश्वास यांचे प्रतीक आहे. अनेक वेळा आयुष्यात अशी परिस्थिती निर्माण होते की, सत्य आणि प्रामाणिकपणा हरल्यासारखे वाटते, तर चुकीचे व अन्यायकारक वर्तन करणारे लोक यशस्वी झाल्याचे दिसते. अशा वेळी मनात निराशा निर्माण होणे स्वाभाविक असते. परंतु काळ हा प्रत्येक गोष्टीचा न्यायाधीश असतो. सत्याला यश मिळण्यास उशीर होऊ शकतो, पण ते कायमचे पराभूत होत नाही.

समाजजीवनातही अनेकदा अन्याय, भ्रष्टाचार, फसवणूक किंवा सत्तेचा गैरवापर यांसारख्या घटना घडतात. सुरुवातीला दोषींवर कोणतीही कारवाई होत नसल्याचे दिसते. त्यामुळे सामान्य माणसाच्या मनात व्यवस्थेबद्दल नाराजी निर्माण होते. मात्र इतिहास साक्ष देतो की, अनेक मोठमोठ्या गैरप्रकारांचा शेवटी पर्दाफाश झाला आहे आणि दोषींना शिक्षा मिळाली आहे. न्यायव्यवस्था, लोकशक्ती, प्रसारमाध्यमे आणि जागरूक नागरिक यांच्या माध्यमातून सत्य हळूहळू समोर येते.

व्यक्तिगत जीवनातही ही म्हण तितकीच लागू पडते. कष्ट करणाऱ्या व्यक्तीला अपेक्षित यश लगेच मिळेलच असे नाही. अनेक अडचणी, अपयश आणि संघर्षांचा सामना करावा लागू शकतो. परंतु सातत्याने प्रयत्न करणारा माणूस शेवटी यशाच्या शिखरावर पोहोचतो. त्यामुळे अपयशामुळे खचून न जाता संयम आणि आत्मविश्वास राखणे आवश्यक असते.

आजच्या वेगवान युगात प्रत्येकाला तात्काळ परिणाम हवे असतात. परंतु निसर्गाचा नियमच असा आहे की, प्रत्येक गोष्टीला योग्य वेळ लागते. बी पेरल्याबरोबर झाड उगवत नाही; त्यासाठी पाणी, खत, सूर्यप्रकाश आणि वेळ लागतो. त्याचप्रमाणे चांगल्या कार्याचे फळ मिळण्यासाठीही संयम आवश्यक असतो.
“देर है, अंधेर नहीं” हा केवळ एक वाक्प्रचार नसून जीवन जगण्याचा सकारात्मक दृष्टिकोन आहे. तो आपल्याला संकटाच्या काळात धीर देतो, अन्यायाविरुद्ध लढण्याची प्रेरणा देतो आणि सत्य व न्याय यांच्यावर विश्वास ठेवण्याची शिकवण देतो. म्हणूनच कितीही अडचणी आल्या, कितीही विलंब झाला, तरी सत्य, न्याय आणि प्रामाणिकपणाचा मार्ग सोडू नये. कारण उशीर होऊ शकतो, पण अंधार कायमचा राहत नाही; अखेरीस प्रकाशाचा विजय निश्चित असतो.